برق با کیت خورشیدی

کیت خورشیدی یک واحد فشرده‌ی همه‌کاره است که پنل، باتری و مصرف‌کننده را یکجا دارد و برای کار کردن به شبکه‌ی برق وابسته نیست. دامنه‌اش از فانوس و چراغ‌قوه تا سیستم خانگی کامل، پد گرمایشی و اجاق برقی خورشیدی می‌رسد. پژوهشگر مؤسسه‌ی محیط زیست استکهلم می‌گوید در شرایط اضطراری، از سیلِ در حال بالا آمدن تا جبهه‌های در حال جابه‌جایی و جاده‌های خراب، این کیت‌ها بی‌درنگ به کار می‌افتند، چون جابه‌جایی و شارژشان ساده است. برای خانواده‌ی صابر، همین سادگی یعنی شارژ تلفن، آشپزی با نور، درس خواندن کودکان در شب و روشن ماندن پنکه در فصل گرما.

چند دهه پیش انرژی خورشیدی کالای لوکس به حساب می‌آمد؛ تولید انبوه و پیشرفت فناوری قیمت را پایین آورد و استفاده از آن را ساده کرد. خورشید در برابر شوک قیمتی و دشواری رساندن سوخت به منطقه‌ی بحران، آسیب‌ها و مشکلات سوخت فسیلی را ندارد. نمونه‌ها از همین حکایت می‌کنند: کلینیک سل پزشکان بدون مرز در حومه‌ی کراچی پاکستان با برق خورشیدی کار می‌کند؛ در شهرستان رنک سودان جنوبی، آژانس مهاجرت سازمان ملل، سیستم تصفیه‌ی آب خورشیدی برای خانواده‌های گریخته از جنگ سودان نصب کرده است؛ پس از سیل‌های ماه اوت نپال که ۱۴۵۵ کشته و ۵۲۸۵ مفقود بر جای گذاشت، سازمان‌های محلی و بین‌المللی از جمله خیریه‌ی استرالیایی سولاربادی کیت توزیع کردند.

پلتفرم جهانی اقدام که دسترسی به انرژی پاک و مقرون‌به‌صرفه را در عملیات بشردوستانه دنبال می‌کند، می‌گوید این عملیات بی‌دشواری نبوده است. آژانس‌های امدادی سال‌هاست با ژنراتور دیزلی و قراردادهای اجاره‌ی بلندمدت کار می‌کنند و تغییر به سمت بهره‌برداری از خورشید یعنی اعتماد به سیستم تازه و ساختن زنجیره‌ی توزیع تازه، گاهی در محیط پرخطر. کاهش بودجه‌ی اهداکنندگان بین‌المللی هم تجربه‌های تازه را تضعیف کرده است و به گفته‌ی یکی از مدیران برنامه‌ی این پلتفرم، بخش زیادی از تخصص فنی حوزه‌ی انرژی در بخش بشردوستانه از دست رفته است. هزینه‌ی استفاده از سیستم‌های خورشیدی پایین آمده ولی برای بسیاری هنوز سنگین است. مدیرعامل بنیاد «امید برای اوکراین» می‌گوید تا پایان ۲۰۲۶ بیش از ۳۲۰۰ کیت توزیع می‌کنند؛ رسیدن به همین عدد دو سال طول کشیده چون تأمین مالی دشوار است و فهرست انتظار حدود ۲۰ هزار خانواده است؛ با تقاضا هم‌پا نمی‌شوند.